A full and critical edition of the text of Hugo Grotius' De Iure Praedae Commentarius (IPC) as preserved in the single extant manuscript, Leiden UL, BPL 917.

Jan Waszink <j.h.waszink@law.leidenuniv.nl>

Next Page Start Previous Page Additions/Deletions First Finished Version Finished Version

arma primitus movere, sed aut Zelandis aut Indis etiam moventibus accedere: quo facto eatenus praeda ipsorum esset futura quatenus illis capiendam belli auctores assignassent. Sed quia privatorum accessione ad Principes aut Populos Indos bellum magis publicum est quam privatum idcirco ▸

ad sequens et rectius examen haec inspectio referenda est.
in sequens rectius examen haec inspectio differetur.
De subditis autem belli privati, hoc est nautis maioribusque et minoribus societatis huius administris pene supervacua inspectio est, tum quia non horum praecipue causa examen institutum est, tum quia ex his quae iam dicta sunt et dogmatum principio positorum collatione ambiguum non est, in tam aperta causae iustitia recte eos fecisse quod societati obtemperaverint adversus Lusitanos bellanti, sua sequentes mandata: unde etiam si quid ex praeda ipsis a societate attributum est id pure pieque retinebunt.

CAPUT XIII.

In quo ostenditur iustum esse bellum, iusteque partam praedam societati ex causa publica patriae: PARTE I. Respectu ordinum voluntaria agentium: PARTE II. Respectu societatis Indicae, subditae ordinibus: PARTE III. Aut etiam ex causa publica sociorum. In quo ista inferuntur Problemata. I. Respublica eiusve Ordines etiam cum habent Principem belli tamen publice suscipiendi habent auctoritatem. II. Iusta belli causa in Principem est tuitio legum patriarum, quibus Principatus astringitur. III. Bellum in Principem indictionem non desiderat. IV. Praesentis temporis magistratui parere boni civis est. V. Bona fide civis pugnat contra Principem pro republica et legibus. VI. ▸
Societatem
Bellum reipublicae in ▸
eum
Principem, qui suus Princeps fuit, externum est. VII. Societas belli recte interdum a Christianis initur cum infidelibus contra Christianos pugnantibus.

Quamquam autem privatum hoc esse bellum potuit, et quidem iustum eo quo diximus modo, nihilominus ▸

reipsa
re vera
re ipsa
fuisse publicum, et obvenisse praedam iure publico, verius est: ut quidem belli auctores sint Hollandiae Ordines,
qui hodie
cum aliis Belgarum nationibus federe coniuncti
sunt
. Primam supremamque belli movendi potestatem penes Rempublicam esse diximus. Esse autem iustam rempublicam, perfectam quandam communitatem. Ita regnum Arragoniae disiunctam esse rempublicam a regno Castellae dicit Victoria, nec obstare, quod utraque sub eodem sit Principe. Sic et Hollandiae Comitatus tota per se respublica est. Quemadmodum vero qui turmas et cohortes dicit exercitum dicit, ita qui Ordines nominat non aliud quam Rempublicam vult intelligi, cum omnes partes simul sumtae a toto ▸
reipsa non
revera nihil
differant. Tritum