:

Acrius est ira quod enim se quisque parabat
▸

Ulcisci

ulcisci, quam nunc concessum est legibus aequis
Hanc ob rem est homines pertaesum vi colere aevum.

Caeterum lex illa quae maleficos puniri iubet cum naturali nitatur ratione omni lege civili prior est. Et quod dicitur paenam ante condemnationem non deberi, ut in civili ▸ poena vera sit in qua nonnulli distinguunt, in ea sane quae secundum naturam delicto congruit quomodo recipi possit non video. ▸ orbe adhuc recenti necdum constitutis civitatibus ▸ cum domus singulae quasi parva essent respublica, (iuxta Homerum θεμιστεύει δὲ ἕκασος παίδων ἠδ' ἀλόχων. soliti ius dicere quisque
coniugibus puerisque
patresfamiliarum pro sui subditorumque conservatione iurisdictionem sicut internam ita externam habuisse consentaneum est. Quod autem ante iudicia iuris fuit idem sublatis quocunque modo iudiciis esse debet, nec minus in ultione quam rebus caeteris. Sane siquae sunt gentes quae iudicia constituta non habent, apud eas ius istud, ut suam suorumque iniuriam quisque ulciscat receptum videmus, ut et Fabius expressit. Non aliud mihi spectasse videntur illi, qui putant Tyrannum hoc est reipublicae invasorem, qui ius et iudicia opprimit, a privatis recte interfici. Fit igitur deficiente iudicio, ut ita dicamus, homo alter alterius magistratus, ne ▸ privatus videbitur eo casu, ▸ dum in re sua adhibeat iudicis religionem. ▸ eius auctoritas. Sed nondum sibi satisfactum putabunt illi qui docent puniendi potestatem ordinatam duntaxat ad bonum commune, ideoque soli reipublicae concessam: quod quidem ego non video cur ita universaliter recipere debeam, ut ad eum producatur casum quo iudex