A full and critical edition of the text of Hugo Grotius' De Iure Praedae Commentarius (IPC) as preserved in the single extant manuscript, Leiden UL, BPL 917.

Jan Waszink <j.h.waszink@law.leidenuniv.nl>

Next Page Start Previous Page Additions/Deletions First Finished Version Finished Version

Nequaquam vero his rationibus repugnat quod et Christus ipse, et Philosophi, Platonici maxime, vetant τὸ ἀνταδικεῖν, iniuriam reponere: Nam quid sit quod ab illis improbetur, ex his quae supra de Paenis fuse satis tractavimus, intelligi potest. Et primum satis constat praecepta illa privatis data et Ecclesiae administris quos hac in parte Christus privatos esse voluit: meritoque id prohiberi quod concessum, ut ad legem nonam diximus totum ordinem reipublicae perturbaret, eiusque tranquillitatem convelleret: quemadmodum antiqui Iuris regula testatur non esse singulis permittendum, quod per magistratum publice possit fieri ne sit occasio maioris tumultus.Hoc ipsum tamen quousque extendi debeat alibi videbimus.

Interim apparet eas sententias ad publica arma non pertinere. Celsi alioquin et Iuliani nostrae pietatis hostium accusationi subscriberemus, qui Christianos calumniati sunt cum ultione iura omnia tollere et magistratus paenasque nocentium. Quod tantum abest, ut contra Theologi nostri vindicationem in virtutum censu habeant ut iustitiae pedissequam. Alterum vitium quod hac in parte culpari potest, manifestius est quam ut dici necesse ▸

est,
sit,
▸
causae
nimirum ubi causa ulciscendi iniusta est:

Tertium ubi modus exceditur qui peccato respondet:

lib. 1.
c. 20 et lib. 2 c. 4. illud Iustitiae, hoc Clementiae esse contrarium Seneca scripsit. Quartum est, ubi non iusto animo ultio exercetur: hoc est, ubi non respicitur bonum ipsius qui punitur, aut commune. Duo posteriora vitia uno loco idem ille Seneca indicat: Plus faciam quam oportet: libentius faciam. Nam cum paena, ▸
ut nos distinximus, a Iustitia sit distributiva, non commutatrici,
ut ante nomina distinximus, proprie sit retributio eius quod a parte Toti ex maleficio debetur,
oportet eam dirigi ad publicam utilitatem: cui accedit, ut ibidem ostendimus, ut ipsorum saepe qui peccant intersit malitiam non ferre impunitam. Augustinus hoc voluit, cum nihil infelicius dixit ▸
p
felicitate peccantium. Quod si poenas remittere non semper tenemur, multo sane minus id quod nobis ex iustitia commutative debetur. Nam quae praecepta etiam hoc videntur suadere, non id quod nostrum est remittere nos indistincte et quodammodo proiicere iubent (nunquam enim viris sanctis religio fuit suum iudicio, aut, si aliter non possent, vi iusta consequi) sed cedere potius quam peccatum subire aut publico esse offendiculo. Atqui saepe accidit ut non nostra duntaxat sed publici etiam exempli intersit habere nos id quod nostrum est. Ius igitur Divinum his quas diximus sententiis bello omni non intercedit.