A full and critical edition of the text of Hugo Grotius' De Iure Praedae Commentarius (IPC) as preserved in the single extant manuscript, Leiden UL, BPL 917.
Jan Waszink <j.h.waszink@law.leidenuniv.nl>
Next Page Start Previous Page Additions/Deletions First Finished Version Finished Versionquod sanctum adeo et inviolabile habetur, ad communicanda bona et hominum inter se voluntates, instrumentum, ut omnium consensu nullum gravius habeatur opprobrium mendacio. Et ista pactorum origo est. PACTA.
quae coniungenda est ut dixi cum lege sexta quam respiciens Simonides iustitiam definivit, verum dicere, et acceptum reddere. Et Platonici saepe iustitiam ἀληθείαν vocant, Fidelitatem transtulit Apuleius.
His ita constitutis cum accideret, ut multi, quae hominum quorundam ex corrupto ingenio malitia est, aut obligationibus non satisfacerent, aut etiam fortunas alienas ipsamque vitam impeterent, idque plurimum impune ferrent, quia parati improvidos, aut multi singulos adoriebantur, novo remedio opus fuit, ne humanae societatis leges invalidae destituerentur: ▸ Arist. lib. 8 de Mor. c.11
V. Plat. Politicum et 2. de Rep.
excrescente praesertim in eam multitudinem hominum numero, ut longissimis discreti spatiis benefaciendi inter se occasiones amitterent. Minores igitur societates unum in locum homines colligere caeperunt, non quo illam quae cunctis hominibus intercedit tollerent, sed ut eam certiori praesidio immunirent: simul etiam, ut multa quae humanae vitae usus postulat distincta multorum opera commodius conferrentur. quippe (ut significanter inquit Plinius) discretis quidem bonis omnium, sua cuiusque ad singulos mala, sociatis autem atque permistis, singulorum mala ad neminem, ad omnes omnium bona pertinent.
Haec igitur minor societas consensu quodam contracta boni communis gratia, id est, ad se tuendam mutua ope, et acquirenda pariter ea quae ad vivendum necessaria sunt sufficiens multitudo, ▸ Et in hac re, ut in aliis omnibus, humana industria naturam imitata est, quae universi conservationem federe quodam rerum omnium firmavit.
ita ut ratione unum sit,
Initium huic ordini a Deo principe, qui omnem hunc Mundum regit, cui nihil quod quidem in terris fiat esse acceptius Philosophi prodiderunt, quam concilia, coetusque hominum, quae civitates appellantur:
Hanc legem, hoc ius, ut inquit Tullius, Iuppiter ipse sanxit ut omnia quae reipublicae salutaria essent ▸
In hoc omnes fere gentes consentiunt, quae totum per orbem in tales conventus distributae conspiciuntur: ita ut vix hominum nomine digni videantur, qui ab isto instituto abhorrent. quare omnium probrorum quasi extremum est illud:
ἀφρήτωρ, ἀθέμιστος, ἀνέστιος.
Ille exlex, cui nulla tribus, nullique penates.
iusta
legitima et iusta haberentur. Accessit communi naturae humanae iudicio singulorum voluntas, quae aut pactis conventis, ut initio, aut tacita significatione, ut postea, demonstrata est, nimirum cum se quisque ad corpus iam constitutae