A full and critical edition of the text of Hugo Grotius' De Iure Praedae Commentarius (IPC) as preserved in the
single
extant manuscript,
Leiden UL, BPL 917.
nisi quatenus carere non potest. Nam Lusitani cum primum in eam Orbis partem venerunt ▸
primum
coloniis arcibusque positis (nec enim videbant satis indigenae quid istis exstructionibus peteretur) proxima quaeque in servitium traxerunt. Mox domesticis Indorum bellis permixti, quorum ipsi plerumque instigatores erant, in partem victoriae venerunt: quibus artibus auctam potentiam deinde in illos vertebant quorum opera vicissent. Ita collocatis passim praesidiis maritimae potentiae fiducia, cuncta sui formidine implerunt. Nam incomparabilis exempla perfidiae, puerorum et faeminarum principum laniatus, infesta Lusitanorum veneficiis regna, crudelitatem in subditas sociasque gentes detestabilem, Hispanorum e scriptis quam verbis meis discere lectorem malo. Testatum enim volo non ut nationem ullam maledictis ▸
incesserem
insequerer
in hunc dicendi campum me processisse: sed ut facinora aperirem quorum notitiam causa desiderat. Quare ex merito eam veniam impetrabo, quam litigantes solent, cum adversarium aut testes in se productos refellendo ▸
iniurias?
iniuria
afficere non videntur. Ita sane plerique iudicant si res in America Castellanorum, et Lusitanorum apud Indos conferantur, illorum violentiam, horum perfidiam multo insigniorem fore: neque enim Lusitanis minus esse malitiae, sed Castellanis plus animi et roboris. Haec igitur Indis odii causa, Batavis navigandi: quo ex tempore nihil tam impium, tamque nefarium fuit, quod non avarissimi homines, ut Batavos illis locis averterent, aut facere tentaverint, aut etiam perfecerint.
Nam ea in parte mundi eo graviora sunt Lusitanorum facinora quam quae alibi contigerunt, quod gnari illic impares se viribus pacis et amicitiae imaginem induerunt, qua et ipsi tutiores essent, et homines minime malos de improviso acrius offenderent.
Summa quaeque perstringemus, non tam temporibus (quamquam et horum ratio habebitur) quam